جرائم و کلاهبرداری رمز ارز

کلاهبرداری رمز ارز و نحوه تأثیرگذاری آن بر روی تجارت

جرایم رمز ارزها هم به اندازه اکثر جرایم مالی ناگوار و ناراحت کننده می باشند. جرایمی که در این زمینه مرتکب می شوند، از سرقت معمولی رمز ارزها گرفته تا پولشویی و کلاهبرداری در بازار به بازار را شامل می‌شود.

کلاهبرداری رمز ارز و سرقت اموال

انواع جرایم رمز ارز از جمله کلاهبرداری رمز ارز در حال افزایش می باشد. در سالهای اخیر، افراد بیشتری در صدد تجارت رمز ارزها برآمدند. کلاهبردار رمز ارز از دو روش مختلف برای سرقت رمز ارز شما استفاده می‌کنند. آنها یا سعی می کنند به کیف پول رمز ارز شما نفوذ کنند و مستقیماً ارز دیجیتال شما را سرقت کنند، یا شما را وادار می کنند که ارز دیجیتال خود را برای آنها ارسال کنید.

بر اساس یک گزارش در سال 2021، کلاهبرداری رمز ارز 3.2 بیلیون رمز ارز را سرقت کرده اند. حجم رمز ارزهای سرقت شده نسبت به مدت مشابه سال قبل500 درصد افزایش یافته است. اکثر سرقت ها به روش کلاهبرداری به جای سرقت مستقیم رمز ارزها از طریق نفوذ به کیف پول های رمز ارز انجام شده است.

تعدادی از سرقت های رمز ارز زمانی اتفاق می‌افتد که سارق مستقیماً از کیف پول رمز ارز شما سرقت می‌کند. کیف پول رمز ارز مکانی امن می باشد که در آن رمز ارز خود را با استفاده از یک آدرس دیجیتال برای تعیین میزان رمز ارزی که در حساب خود دارید، ذخیره می کنید.

هر رمز ارزی که مالک آن هستید، دارای آدرس متفاوتی است. اکثر مشتریان در صرافی یک کیف پول امانی به امانت گذاشتند که در آن دارای کلید خصوصی هستند که رمز ارز را کنترل می‌کند.

کیف پول های امانی هیچ گونه عملیات مربوط به مطالبات مالی میزان پول نگهداری شده در حساب را تضمین نمی‌کنند. به عنوان مثال، اگر در بانکی که تحت بیمه  FDIC یا شرکت فدرال بیمه سپرده های بانکی (تقریباً همه بانک‌های ایالات متحده) می باشد، حساب بانکی دارید، سپرده‌های شما تا سقف مشخصی دلار (معمولاً 250.000 دلار) تضمین می‌شود. در نتیجه، اگر کریپتو را با استفاده از کیف پول دیجیتال معامله می کنید، در معرض چنین مسائلی هم قرار خواهید گرفت.

شرکت BitMart

متأسفانه، مشکلاتی وجود داشته است که برخی از صرافی‌ها هک شده‌اند و وجوه از حساب‌های مشتریان به سرقت رفته است. در دسامبر 2021، BitMart اعلام کرد که این شرکت هک شده است و فاش کرد که حدود 150 میلیون دلار آمریکا از کیف پول‌های رمز ارزها سرقت شده است.

استراتژی که یک مشتری می تواند برای جلوگیری از این سناریو استفاده کند، انتقال رمز ارز خود از یک کیف پول نرم افزاری به یک کیف پول سخت افزاری می باشد. این دستگاه را می توان از اینترنت جدا کرد.

سرقت با استفاده از کلاهبرداری

کلاهبرداری های سایبری فراگیر هستند. یکی از رایج ترین آنها ، کلاهبرداری های فیشینگ ایمیل و پیامک است. اینها کلاهبرداری هایی هستند که در آن ایمیلی دریافت می کنید که از شما می خواهد نوعی ضمیمه یا لینک را باز کنید. این ایمیل‌ها شبیه ایمیل‌های واقعی کارفرما، بانک یا حتی دوستان و خانواده شما هستند.

بسیاری از کارفرمایان به کارکنان خود آموزش کلاهبرداری امنیت سایبری و نحوه جلوگیری از کلاهبرداری رمز ارز را ارائه می دهند. شما می توانید به آدرس ایمیلی که ایمیل فیشینگ از آن ارسال شده، نگاه کنید و  اشتباه املایی آن را بررسی کنید. اگر فراخوانی وجود دارد که از شما می‌خواهد روی یک لینک کلیک کنید یا یک پیوست را باز کنید، قبل از انجام این کار باید خوب فکر کنید.

هنگامی که روی لینک کلیک می کنید، ممکن است دسترسی سارقان به رایانه خود را فراهم کنید. آنها ممکن است بتوانند رمز عبوری که برای کیف پول دیجیتال خود استفاده می کنید را ردیابی کنند و مستقیماً رمز ارز شما را سرقت کنند. از طرف دیگر، نوعی کلاهبرداری رمز ارز از شما می خواهند که برای جلوگیری از جریمه شدن، پول ارسال کنید.

انواع مختلفی از کلاهبرداری ها

در ایالات متحده، انواع مختلفی از کلاهبرداری رمز ارز در مورد مالیات داخلی وجود دارد که در آنها از مردم خواسته می شود تا برای جلوگیری از جریمه شدن، فورا پول ارسال کنند. حتی ممکن است ایمیلی از سوی یکی از بستگان (یک کلاهبرداری) دریافت کنید که از شما می خواهد برای نجات آنها از زندان پول بفرستید. اگر مطلبی که می بینید، مشکوک بنظر می رسد، صبر کرده، فکر کنید و قبل از ادامه اقدامات خود را ارزیابی کنید.

برخی کلاهبرداری‌ رمز ارز می‌توانند در نقش فرصت‌های سرمایه‌گذاری مشروع ظاهر شوند، اما اینطور نیستند، مانند پلتفرم‌های معاملاتی تقلبی که از شما می‌خواهند رمز ارز سپرده گذاری کنید. عامل کلاهبرداری‌ رمز ارز شما را تشویق کنند که یک حساب رمز ارز باز کنید که می‌توانند قربانیان را گمراه کنند تا نرم‌افزار هک را روی سخت‌افزار خود نصب کنند و برای کلاهبرداران اجازه دسترسی به رمز ارز یا حساب بانکی را فراهم کنند.

1. پول شویی

پولشویی یکی از جرایمی ست که با کلاهبرداری رمز ارز مرتبط می باشد. «عوامل بد»، اصطلاحی ست که برای توصیف عاملان کلاهبرداری‌های فین‌تک استفاده می‌شود، آنها جهت تأمین مالی کسب‌وکارهای غیرقانونی از رمز ارزهایی استفاده می‌کنند که ردیابی آنها دشوار می باشد.

سازمان‌هایی که مواد مخدر یا اسلحه‌های گرم غیرقانونی می‌فروشند، از مخاطبینشان می‌خواهند این اقلام را با استفاده از رمز ارز خریداری کنند. پولشویی، مشروعیت رمز ارزها را دشوارتر کرده است. وقتی مشتریان خرده‌فروشی در مورد محصولی فکر می‌کنند که می‌تواند برای فعالیت‌های شرورانه استفاده شود، این تفسیر شخصی دیدگاه آنها را خدشه‌دار می‌کند.

2. ارزش رمز ارزها از بازار به بازار

شرکت‌های سرمایه‌گذاری بزرگ بیشتر در معرض رمز ارزها قرار دارند، آنها میزهای معاملاتی هم اضافه کرده‌اند. برخی از رمز ارزهایی که خرید و فروش می شوند، برای دوره های طولانی مدت هستند.

ارزش این رمز ارزها می تواند متفاوت باشد. میزهای معاملاتی می توانند از مدل هایی برای ایجاد ارزش های مشابه در مواردی استفاده کنند که برای ارزش گذاری تعهدات وام با وثیقه (CLO) قبل از بحران مالی استفاده می‌شد. وقتی صحبت از این ارزش‌ها می‌شود، هر گونه فعالیت متقلبانه می‌تواند مشکلاتی را برای شرکت‌هایی که این میزهای معاملاتی را اداره می‌کنند، ایجاد کند.

پیگیری قانونی کلاهبرداری رمزارزی چگونه انجام می‌شود؟

کلاهبرداری رمزارزی یکی از انواع جرایم مالی در فضای دیجیتال است که ممکن است با روش‌هایی مانند فریب در معاملات ارز دیجیتال، وعده سودهای غیرواقعی، ایجاد پلتفرم‌های جعلی، فیشینگ، هک حساب کاربری یا کیف پول دیجیتال و انتقال غیرمجاز دارایی انجام شود. از دست رفتن ارز دیجیتال معمولاً با یک تراکنش یا مجموعه‌ای از تراکنش‌های دیجیتال همراه است؛ به همین دلیل، پیگیری کلاهبرداری رمزارزی نیازمند بررسی هم‌زمان ابعاد حقوقی، مالی و فنی پرونده توسط وکیل جرایم راینه‌ای است.

در نخستین مرحله، باید مشخص شود دارایی چگونه و در چه شرایطی از مالک خارج شده است. بررسی پیام‌ها و مکاتبات، اطلاعات حساب کاربری، آدرس کیف پول، شناسه تراکنش، سوابق واریز و برداشت و سایر مستندات می‌تواند در مشخص شدن نحوه وقوع جرم مؤثر باشد.

پس از بررسی این اطلاعات، با توجه به ماهیت رفتار ارتکابی، مسیر مناسب برای طرح شکایت و پیگیری قانونی مشخص می‌شود. در پرونده‌های پیچیده، نحوه جمع‌آوری و ارائه ادله دیجیتال نیز اهمیت زیادی دارد؛ زیرا بخشی از مستندات جرم ممکن است در پیام‌رسان‌ها، صرافی‌های رمزارزی، کیف پول‌های دیجیتال یا سوابق تراکنش‌های بلاک‌چینی قرار داشته باشد.

چه مدارکی برای شکایت کلاهبرداری ارز دیجیتال لازم است؟

در پرونده‌های کلاهبرداری ارز دیجیتال، مستندات دیجیتال می‌توانند نقش مهمی در روشن شدن نحوه وقوع جرم داشته باشند. بنابراین، قربانی بهتر است پس از مشاهده تراکنش مشکوک یا اطلاع از کلاهبرداری، اطلاعات مرتبط با پرونده را حذف نکند و مدارک موجود را تا حد امکان حفظ کند.

برخی از مهم‌ترین مستنداتی که ممکن است در بررسی پرونده مورد توجه قرار گیرند عبارت‌اند از:

• شناسه یا TXID تراکنش رمزارزی
• آدرس کیف پول مبدأ و مقصد
• رسید خرید یا انتقال ارز دیجیتال
• سوابق واریز و برداشت از صرافی
• پیام‌ها و مکاتبات انجام‌شده با طرف مقابل
• اطلاعات حساب کاربری و مشخصات پلتفرم مورد استفاده
• تصاویر صفحات واریز، برداشت یا معاملات
• قراردادها و توافقات مربوط به معامله
• شماره تلفن، شناسه کاربری یا سایر اطلاعات مرتبط با طرف مقابل
• اطلاعات مربوط به حساب بانکی یا درگاه پرداخت در صورت وجود
• هرگونه فایل، صوت، تصویر یا سند دیجیتال مرتبط با پرونده

وجود یک تراکنش در شبکه بلاک‌چین به‌تنهایی لزوماً تمام ابعاد یک پرونده را مشخص نمی‌کند. در بسیاری از موارد، برای ارتباط دادن یک آدرس کیف پول با یک شخص یا مجموعه مشخص، باید اطلاعات دیجیتال و مالی دیگری نیز بررسی شود.

به همین دلیل، پیش از طرح شکایت بهتر است مدارک موجود به‌صورت منظم بررسی و دسته‌بندی شوند تا اطلاعات مهم پرونده از بین نرود.

آیا تراکنش‌های ارز دیجیتال قابل ردیابی هستند؟

یکی از پرسش‌های متداول پس از سرقت یا کلاهبرداری رمزارزی این است که آیا امکان ردیابی ارز دیجیتال منتقل‌شده وجود دارد یا خیر.

در بسیاری از شبکه‌های بلاک‌چینی، اطلاعات تراکنش‌ها در دفترکل ثبت می‌شود و می‌توان با استفاده از اطلاعاتی مانند آدرس کیف پول و شناسه تراکنش، مسیر انتقال دارایی را بررسی کرد. با این حال، قابل مشاهده بودن تراکنش با شناسایی قطعی هویت صاحب کیف پول یکسان نیست.

برای مثال، ممکن است مشخص باشد که یک مقدار مشخص رمزارز از یک آدرس به آدرس دیگری منتقل شده است، اما برای مشخص شدن اینکه این آدرس متعلق به چه شخصی است، به اطلاعات تکمیلی و در مواردی اقدامات قانونی نیاز باشد.

همچنین ممکن است دارایی پس از انتقال اولیه، میان چندین کیف پول جابه‌جا شود یا از خدمات و پلتفرم‌های مختلف استفاده شود. بنابراین، ردیابی تراکنش رمزارزی یک موضوع صرفاً ساده و نرم‌افزاری نیست و در پرونده‌های کیفری باید در کنار سایر ادله و اطلاعات پرونده مورد تحلیل قرار گیرد.

در نتیجه، اگرچه ردیابی ارز دیجیتال سرقت‌شده یا کلاهبرداری‌شده در برخی شرایط امکان‌پذیر است، اما نتیجه آن به نوع شبکه، اطلاعات تراکنش، نحوه انتقال دارایی، اطلاعات قابل دسترس درباره طرف‌های معامله و سایر شرایط پرونده بستگی دارد.

تفاوت کلاهبرداری رمزارزی با سرقت ارز دیجیتال چیست؟

کلاهبرداری رمزارزی و سرقت ارز دیجیتال هر دو می‌توانند باعث از دست رفتن دارایی دیجیتال شوند، اما نحوه وقوع آنها لزوماً یکسان نیست.

در کلاهبرداری رمزارزی معمولاً فرد قربانی در نتیجه فریب، اطلاعات یا دارایی خود را در اختیار مرتکب قرار می‌دهد. برای نمونه، ممکن است شخصی با وعده سرمایه‌گذاری پرسود، فروش ارز دیجیتال با قیمت غیرواقعی، سود تضمینی یا ارائه یک خدمت جعلی، قربانی را به انتقال رمزارز ترغیب کند.

در مقابل، در برخی موارد سرقت ارز دیجیتال بدون رضایت مالک و از طریق دسترسی غیرمجاز به کیف پول، حساب کاربری یا سایر ابزارهای نگهداری دارایی انجام می‌شود.

البته در پرونده‌های واقعی ممکن است چند روش ارتکاب جرم در کنار یکدیگر قرار گیرند؛ برای مثال، مرتکب ابتدا از طریق فیشینگ اطلاعات قربانی را به دست آورد و سپس با استفاده از آن اطلاعات، دارایی دیجیتال او را منتقل کند.

بنابراین، تعیین اینکه رفتار انجام‌شده دقیقاً چه عنوان حقوقی یا کیفری دارد، نیازمند بررسی جزئیات پرونده، نحوه دسترسی به دارایی، شیوه فریب یا انتقال و ادله موجود است.

بعد از کلاهبرداری رمزارزی چه کارهایی نباید انجام داد؟

پس از وقوع کلاهبرداری ارز دیجیتال، واکنش سریع اهمیت دارد؛ اما اقدام عجولانه نیز ممکن است به از بین رفتن برخی اطلاعات یا ایجاد خسارت بیشتر منجر شود.

یکی از اشتباهات رایج، ادامه ارتباط با کلاهبردار و پرداخت مبالغ بیشتر با این وعده است که در مقابل، ارزهای دیجیتال یا سرمایه از دست‌رفته بازگردانده خواهد شد. در برخی موارد نیز کلاهبردار با معرفی فرد یا مجموعه‌ای دیگر، قربانی را برای پرداخت مبلغ جدید تحت عنوان «هزینه بازیابی رمزارز» تحت فشار قرار می‌دهد.

همچنین بهتر است پیام‌ها، مکاتبات، اطلاعات تراکنش، حساب‌های کاربری و سایر مدارک مرتبط بدون بررسی و مستندسازی حذف نشوند. تغییر یا از بین بردن اطلاعات ممکن است روند بررسی پرونده را دشوارتر کند.

از سوی دیگر، نباید به افرادی که بدون بررسی پرونده، بازگشت قطعی ارز دیجیتال یا شناسایی قطعی کلاهبردار را تضمین می‌کنند، اعتماد کرد. ابتدا باید وضعیت پرونده، مدارک موجود و امکان پیگیری قانونی آن بررسی شود.

خدمات وکیل علیرضا طباطبایی در پرونده‌های جرایم و کلاهبرداری رمزارزی

پرونده‌های مربوط به ارز دیجیتال ممکن است هم‌زمان با موضوعاتی مانند کلاهبرداری اینترنتی، فیشینگ، هک، دسترسی غیرمجاز، سرقت دارایی دیجیتال و سوءاستفاده از حساب‌های کاربری ارتباط داشته باشند. به همین دلیل، بررسی این پرونده‌ها صرفاً از منظر یک اختلاف مالی معمولی کافی نیست.

وکیل علیرضا طباطبایی در حوزه جرایم سایبری و پرونده‌های مرتبط با دارایی‌های دیجیتال، حسب شرایط هر پرونده، خدمات مشاوره و وکالت ارائه می‌دهد. این خدمات می‌تواند شامل بررسی نحوه وقوع کلاهبرداری، تحلیل مستندات دیجیتال، بررسی سوابق تراکنش‌های رمزارزی، تنظیم و پیگیری شکایت و دفاع از حقوق موکل در فرآیند رسیدگی باشد.

از جمله موضوعاتی که می‌تواند در چارچوب این خدمات بررسی شود عبارت است از:

• کلاهبرداری در خرید و فروش ارز دیجیتال
• سرقت یا انتقال غیرمجاز رمزارز
• هک حساب یا کیف پول دیجیتال
• فیشینگ و سرقت اطلاعات مرتبط با دارایی دیجیتال
• کلاهبرداری در طرح‌های سرمایه‌گذاری رمزارزی
• بررسی ادله و مستندات تراکنش‌های دیجیتال
• پیگیری حقوقی و کیفری جرایم مرتبط با ارزهای دیجیتال
• دفاع از متهمان پرونده‌های مرتبط با جرایم رمزارزی

در این پرونده‌ها، شناخت فناوری، ادله دیجیتال و فرآیند رسیدگی کیفری در کنار یکدیگر اهمیت دارد. به همین دلیل، پیش از هر اقدام، بررسی دقیق نحوه وقوع جرم و مستندات موجود می‌تواند در انتخاب مسیر مناسب برای پیگیری پرونده مؤثر باشد.

نمونه ای از کلاهبرداری رمز ارز در ایران

8 توصیه به افرادی که قصد حضور در بازار رمز ارزها را دارند:

• باید هشدارها و توصیه های پلیس را جدی بگیرند.
• از مشاوران و وکلای خبره در زمینه رمز ارز ک
• مک بگیرند.
• چارچوب هایی جهت احراز هویت کاربران در این فضا فراهم شود.
• بدون کسب آگاهی و دانش کافی وارد این حوزه نشوند.
• باید عنصر قانونی جرم در این خصوص مدون شود
• بانک مرکزی و دستگاه های مرتبط با این حوزه نیز دستورالعمل های صریحی را در این خصوص ابلاغ کنند.
• اگر قربانی هستید، بهترین راه مراجعه به وکلای خبره جهت حل پرونده تان می باشد.

در موارد حساس مشاوره دریافت نمایید

سخن آخر

کلاهبرداری، تقلب و سرقت بخشی از دنیای تجارت رمز ارزها می باشد. کلاهبردار رمز ارز یا سارقان رمز ارز سعی می کنند به رایانه شما دسترسی پیدا کنند تا رمز ارزها را از حساب شما سرقت کنند. در حال حاضر، هیچ نهاد نظارتی مانند FDIC در مورد وجوهی که در یک حساب رمز ارز نگهداری می شود، وجود ندارد. صدها کلاهبرداری فیشینگ برای متقاعد کردن شما جهت ارائه مستقیم رمز ارز به یک سارق مورد استفاده قرار می گیرد.